Bądź na bieżąco i zapisz się na nasz NEWSLETTER!

Pokazy

Komunikat o błędzie

User warning: The following module is missing from the file system: imagcache_actions. For information about how to fix this, see the documentation page. in _drupal_trigger_error_with_delayed_logging() (line 1143 of /includes/bootstrap.inc).

Od poniedziałku do soboty nasi hutnicy szklarze w tradycyjny sposób tworzą wyroby ze szkła. Centrum Szkła i Ceramiki to jedyne takie miejsce w Krakowie, gdzie można podejrzeć ich ciężką pracę. Więcej informacji w zakładce dla zwiedzających.

Proces tworzenia szklanych wyrobów można podzielić na etapy. Bardzo istotne jest przygotowanie surowców według określonej receptury. Dotyczy to przede wszystkim czystości składników, ich suszenia i rozdrobnienia. Konieczne jest zachowanie powtarzalności składu chemicznego, jakościowego i ilościowego zestawu.


Etap 1. Przygotowanie zestawu szklarskiego.
Wykonywanie zestawu szklarskiego polega na dokładnym odważeniu wcześniej dokładnie sprawdzanych surowców. Po odważeniu składniki miesza się w mieszarkach elektrycznych. Gotowy zestaw jest dostarczany do pieca szklarskiego.


Etap 2. Topienie masy szklanej.
Topienie polega na uzyskaniu odpowiedniej temperatury, koniecznej do stopienia zawartych w zestawie składników - czyli do przetwarzania zestawu za pomocą energii cieplnej na masę szklaną w piecach szklarskich. Najczęściej stosowany przedział temperaturowy w procesie topienia to 1350-1480oC. Czysta, wyklarowana już masa szklana jest jednak zbyt ciekła. Aby można było z niej formować wyroby, należy ją schłodzić. Studzenie musi odbywać się bardzo powoli, by nie powstały zbyt duże różnice temperatur między wnętrzem a powierzchnią masy szklanej.

Etap 3. Formowanie wyrobów.
Formowanie wyrobów z gorącej masy szklanej wymaga wielu czynności i sporych umiejętności hutniczych. Od doświadczenia i talentu hutników zależy całe piękno szklanego wyrobu.
Podstawowym narzędziem do formowania szkła jest piszczel (metalowa rurka). Przy posługiwaniu się piszczelą wykorzystywane jest ciśnienie powietrza płuc. Hutnik nabiera porcję masy szklanej na piszczel, a po czym wydmuchuje przez zawarty w niej otwór bańkę szklaną. Następnie nadaje bańce wymagany kształt. Kształty okrągłe, owalne uzyskuje się poprzez dmuchanie szkła w mokrych kształtownikach lub zamkniętych formach drewnianych i żeliwnych, obracając piszczelą. Często wyroby mają kształt złożony i bardzo skomplikowany. Są to np. kieliszki, dzbany, karafki, patery, które składają się z kilku części i muszą być złączone/stopione ze sobą na trwałe, toteż hutnicy używają przy ich kształtowaniu także innych narzędzi - nabieraków, nożyc, szczypców, przecinaków. Uformowany wyrób oddziela się od piszczeli za pomocą stalowego noża (pałasza), a następnie zanosi się go na widełkach do odprężarki. Cały proces formowania toczy się na warsztacie szklarskim.


Etap 4. Odprężanie wyrobów.
Uformowane wyroby posiadają w swojej strukturze niebezpieczne naprężenia, które grożą ich samozniszczeniem, nawet poprzez maleńki ruch, dlatego należy je poddać odprężeniu. Proces odprężania przeprowadza się w urządzeniach zwanych odprężarkami w temperaturze poniżej 600oC. Operacja ma na celu kontrolowaną likwidację naprężeń w szkle. Polega ona na powolnym ogrzewaniu wyrobów do górnej temperatury odprężania, wygrzewaniu wyrobów (likwidacja naprężeń), a następnie powolnym ich studzeniu. Odprężone wyroby poddawane są końcowej obróbce i kontroli jakości.

Etap 5. Obróbka końcowa wyrobów.

Proces wykańczania wyrobów to operacje, które służą nadaniu wyrobom żądanej postaci i wyglądu. Wydmuchiwany za pomocą piszczeli wyrób ma naddatek szkła, który łączy jego dno z piszczelą. Naddatek ten jest usuwany poprzez szlifowanie i polerowanie.