O nas

Poznaj Krakowską
Hutę Szkła

Krakowska Huta Szkła

 

(dawniej Centrum Szkła i Ceramiki), zlokalizowana w Krakowie przy ulicy Lipowej 3, to inicjatywa Sieć Badawcza Łukasiewicz - Instytutu Ceramiki i Materiałów Budowlanych. To miejsce, które poprzez działalność edukacyjną, dydaktyczną, wystawienniczą i kulturalną przybliża Krakowianom oraz turystom historię i technologię sztuki szklarskiej.

 

 

W skład Krakowskiej Huty Szkła wchodzą:

 

Dwóch hutników formujących ręcznie wazon ze szkła na hali produkcyjnej, na tle pieców hutniczych?

 

Pokazy formowania szkła 

 

pozwalające z bliska poznać fascynujący proces powstawania szkła, a także umożliwiające wypróbowanie swoich sił w zawodzie hutnika-szklarza.

Niebieski wazon ze szkła z zasuszonymi kwiatami hortensji stojący na ciemnej komodzie i odbijający się w lustrze

 

Galeria Lipowa 3

 

oferująca oryginalne, ręcznie wykonane wyroby Krakowskiej Huty Szkła - wazony, patery, misy, karafki, kieliszki, figurki.

 

jedna z sal muzeum krakowskiej huty szkła, z pojemnikiem ze składnikami szkła, słoikami z barwnikami i starym zdjęciem pracujących hutników

 

"Szkło w Krakowie. Przemysł i sztuka. 1931-1998"

 

- stała ekspozycja dotycząca historii i technologii szklarstwa, obejmująca zbiór oryginalnych narzędzi używanych do ręcznego wytwarzania szkła, kolekcję zabytkowych naczyń szklanych pochodzących z przełomu XIX i XX wieku, a także kolekcję współczesnych artystycznych szkieł kolorowych, które zostały wytworzone w latach 1969-1998 przy Lipowej 3. 

Wyróżnienia dla Krakowskiej Huty Szkła

metalowa statuetka w kształcie słoneczników na tle pieców hutniczych

Nagroda "Słoneczniki" 2019

5 października 2019 Krakowska Huta Szkła (jeszcze jako Centrum Szkła i Ceramiki) została laureatem prestiżowej nagrody "Słoneczniki" w IX edycji konkursu portalu Czas Dzieci na najbardziej rozwojowe inicjatywy dla dzieci w kategorii "Sztuki wizualne"! Uroczysta gala wreczenia nagród odbyła się w krakowskim Muzeum Lotnictwa Polskiego.

Jury w składzie: pełnomocnik Prezydenta Miasta Krakowa ds. rodziny – pani Marzena Paszkot, prof. Jagoda Cieszyńska, dr Renata Pater, dr Joanna Olszewska-Gniadek, Agnieszka Karp-Szymańska oraz Wioleta Dyrcz tak uzasadniło wybór pokazów ręcznego formowania szkła wraz z warsztatami malowania na szkle:

Jest to nagroda za profesjonalne, dostosowane do możliwości młodych odbiorców, przekazywanie wiedzy na temat całego skomplikowanego procesu powstawania szkła. Zarówno podczas wykładu, połączonego z prezentacją kolejnych etapów produkcji szkła, jak i później - podczas warsztatów malowania na szkle, dzieci zachęcane są do współpracy i uczenia się przez doświadczanie. Zajęcia pogłębiają wrażliwość estetyczną, rozwijają wyobraźnię, myślenie twórcze i zdolności manualne. Poszerzają tym samych wiedzę z zakresu nauk ścisłych oraz sztuki użytkowej, rozbudzając zainteresowania techniczne i artystyczne.

  
dyplom za najlepszą jakość usług turystycznych w województwie małopolskim od prezesa zarządu Krakowskiej Izby Turystycznej

Nagroda "Odys" za najlepszą jakość usług turystycznych 2017

W 2018 roku Krakowska Huta Szkła (jeszcze jako Centrum Szkła i Ceramiki Lipowa 3) uhonorowana została nagrodą Odys 2017 za najlepszą jakość usług turystycznych w województwie małopolskim. W szczególności podkreślony został udział Centrum w Krakowskim Szlaku Techniki - pierwszego w Polsce miejskiego szlaku dziedzictwa przemysłowego. Uroczysta ceremonia odbyła się 9 lutego podczas Balu Karnawałowego Branży Turystycznej w Kopalni Soli w Wieliczce.

Krakowska Izba Turystyki ogromną wagę przywiązuje do jakości oferowanych usług. Już w 1994 roku odbyła się pierwsza edycja konkursu Odys, w którym to Kapituła przyznaje corocznie nagrody za najlepszą jakość usług turystycznych. Współorganizatorami konkursu są Województwo Małopolskie i Urząd Miasta Krakowa. W ponad 20-letniej historii konkursu - nagrody Odys  otrzymało ok 60 firm, a wśród nich siedem, które jako trzykrotni laureaci nagrody otrzymały również tytuły Super Odys i obecnie działają na rzecz polepszania jakości usług i utrzymywania wysokich standardów produktów turystycznych.

Nagrody ODYS 2017 przyznaje Kapituła, w skład której wchodzą przedstawiciele małopolskich instytucji: Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego, Urzędu Miasta Krakowa, Akademii Wychowania Fizycznego w Krakowie, eksperci, dziennikarze.

Więcej informacji w Dzienniku Polskim

Krakowska Huta Szkła w Sieci Badawczej Łukasiewicz

Przezroczysta karafka ze szkła i dwa szklane kieliszki stojące na stale, obok mandarynka

1 kwietnia 2019 r. nastąpiło przekształcenie Instytutu Ceramiki i Materiałów Budowlanych w Warszawie w instytut Sieci Badawczej Łukasiewicz. Zmiana wynika z wejścia w życie ustawy z dnia 21 lutego 2019 r. o Sieci Badawczej Łukasiewicz.

2021 r. nastąpiła zmiana nazwy Centrum Szkła i Ceramiki na Krakowską Hutę Szkła.

 

Więcej o Sieci Badawczej Łukasiewicz...

 

Więcej o Sieć Badawcza Łukasiewicz - Instytucie Ceramiki i Materiałów Budowlanych...

 

Historia huty szkła przy ul. Lipowej 3 w Krakowie

1931 - w dawnej fabryce zapałek „Znicz" przy ul. Lipowej 3 na Zabłociu powstaje Krakowska Huta Szkła inż. L. Bąkowski, D. Chazan i Spółka. Wykwalifikowani robotnicy przybywają do Krakowa przede wszystkim z Narewki i Białegostoku, gdzie współwłaściciele firmy, Dawid Chazan i Leon Bąkowski posiadają inne, mniejsze huty szkła. Huta przy Lipowej zajmuje się produkcją butelek (na wino, wody mineralne) i szkła aptecznego, zatrudniając od 300 do 500 osób, w zależności od ilości zamówień z Państwowego Monopolu Spirytusowego.

czarno-białe zdjęcie hali produkcyjnej przy Lipowej 3

VI.1940- Krakowska Huta Szkła zostaje skonfiskowana przez Niemców. Majątkiem do maja 1943 roku zarządza firma Treuhand Verwertung G.m.b.H., kiedy to parcele wraz z budynkami sprzedane zostają Generalnej Dyrekcji Monopoli (Generaldirektion der Monopole).

8.II.1945 - po opuszczeniu Krakowa przez wojska niemieckie, majątek przejmuje Państwowy Monopol Spirytusowy.

1.I.1951 - huta przechodzi w zarząd Zjednoczenia Przemysłu Szklarskiego, który tworzy nową jednostkę – Krakowskie Zakłady Szklarskie. W skład KHS wchodzą również Huta Szkła w Skawinie oraz Huta Wawel przy ul. Zabłocie.

1962 - Krakowskie Huty Szkła stają się siedzibą ośrodka naukowo-badawczego przemysłu szklarskiego. Dziewięć lat później dochodzi do połączenia ośrodka z Hutami i tym samym do stworzenia placówki badawczej posiadającej znaczne możliwości produkcyjne.

1972 - krakowski ośrodek staje się filią warszawskiego Instytutu Szkła. Lata 70-te to okres największej prosperity Filii, kiedy to przy Lipowej 3 zatrudnianych jest prawie 500 osób.

1.I.2010 - dochodzi do połączenia Filii z inną krakowską jednostką naukowo-badawczą – Instytutem Mineralnych Materiałów Budowlanych.

„Krakowskie szkło” i Muzeum Techniki Szklarskiej

czarno-białe zdjęcie hutnika przy formującego wazon narzędziami hutniczymi

W 1969 roku przy Lipowej 3 powstał Zakład Wzornictwa na czele z kierownikiem Jerzym Słuczan-Orkuszem, jednym z pionierów wzornictwa przemysłowego w Polsce. Zakład zajął się projektowaniem szkieł artystycznych – wazonów, pucharów, kielichów, amfor, pater, świeczników, kufli itp., nawiązujących do form historycznych poprzez elementy nakładane na gorąco takich jak ozdobne uszka, fantazyjne koronki i uchwyty. Pomysły projektantów (Michała Jakubasa, Zofii Pasek, Mariana Gołogórskiego, Barbary Świstackiej, Moniki Orkusz i oczywiście Jerzego Słuczana-Orkusza) były następnie realizowane przy pomocy tradycyjnych narzędzi szklarskich przez wysoko wykwalifikowanych hutników Zakładu Doświadczalnego. Piękne, oryginalne, ręcznie formowane wyroby z Lipowej sygnowane do dziś rozpoznawalnym wizerunkiem smoka dmuchającego bańkę szklaną, szybko zdobyły popularność w kraju i za granicą. 

W Krakowie można je było nabyć w salonie firmowym przy Placu Mariackim oraz w galeriach Desy. Przy Lipowej 3 istniała zaś możliwość odwiedzenia Wzorcowni Zakładu, która gromadziła kolekcję powstających w Instytucie form. Ponadto krakowskie szkła artystyczne prezentowane były  za granicą, w Ośrodkach Informacji i Kultury Polskiej w Niemczech, Czechosłowacji, Bułgarii, Rumunii, republikach Związku Radzieckiego, na Węgrzech. Oprócz produkcji szkła użytkowego wykonywano również szkło architektoniczne, które wykorzystano m.in. do dekoracji wnętrz hotelu „Polonez” w Poznaniu, hotelu „Forum” w Krakowie, ambasady PRL w Genewie czy Ośrodka Wypoczynkowego Rady Ministrów w Zakopanem.

 

W 1972 roku przy Lipowej 3 podjęto decyzję o utworzeniu Muzeum Narzędzi Szklarskich. Muzeum to, kilkakrotnie zmieniające nazwę (na Muzeum Techniki Szklarskiej, Muzeum Narzędzi i Urządzeń Szklarskich), miało powstać przy ul. Cegielnianej, poza obszarem Zabłocia, na terenie krakowskich Łagiewnik. Muzeum otrzymało swój statut z Ministerstwa Kultury i Sztuki w 1979 roku, intensywnie gromadziło zbiory zabytkowego szkła i narzędzi szklarskich, wydało kilka publikacji. Brak funduszy i nieporozumienia pomiędzy pracownikami Muzeum a dyrekcją doprowadziły jednak do zaprzestania prac. Kilkanaście lat później, w 1998 roku, ze względu na złą sytuację ekonomiczną w Instytucie, zdecydowano się na zakończenie zaczynającej przynosić straty finansowe produkcji szkieł artystycznych. Historia krakowskiego szkła przy Lipowej 3 dobiegła końca.

 

grupa ludzi oglądających szklane wazony na sprzedaż czarno-białe zdjęcie sali ze stołami, na których stoją szklane wyroby czarno-białe zdjęcie sali ze stołami, na których stoją szklane wyroby w przestrzennym holu

 

Galeria Zobacz nasze zdjęcia
Kraków, ul. Lipowa 3

ikona
linia Skontaktuj się z nami

Dane kontaktowe

ikona Kraków
ul. Lipowa 3
ikona tel.
12 423 67 90
Godziny otwarcia galerii, wystawy stałej:
poniedziałek - piątek 10-16

Godziny otwarcia pokazów ręcznego formowania szkła
poniedziałek - piątek 10-16
(ostatnie wejście na pokaz o godzinie 15:00)
linia Bądź na bieżąco

Zapisz się do newslettera